Event: Books & Boards (4de editie) op 21/06 • Schrijf je hier in

Search

Nieuw: Book & Boards Event op 12/05
Bekijk de sprekers

Event: Books & Boards (4de editie) op 21/06 • Schrijf je hier in
Search
Close this search box.
  • Home
  • >
  • Nieuws
  • >
  • “Bestuur van een ziekenhuis moet digitale technologische toekomst op de agenda hebben”

“Bestuur van een ziekenhuis moet digitale technologische toekomst op de agenda hebben”

“Ziekenhuizen moeten veel meer inzetten op digitale technologie als ze in de toekomst de stijgende zorgnoden en de schaarste in zorgpersoneel willen kunnen opvangen. Ze zal hen bijvoorbeeld toelaten om de patiënt sneller naar huis te laten gaan, maar hem toch digitaal te blijven opvolgen zodat er iemand kan langsgaan als dat nodig is. Daarom is het goed dat er ook mensen met een digitale technologische expertise in de raad van bestuur van een ziekenhuis zitten”, zegt Rudy Mattheus in een dubbelgesprek dat De Bestuurder met hem en Michel Vermaerke over het bestuur van ziekenhuizen had. Beide bestuurders zijn ook medeorganisator van het symposium “Hoe ziekenhuizen future-proof maken vanuit de bestuurskamer? dat op 30 mei wordt georganiseerd te ZNA Cadix in Antwerpen.

Mattheus bouwde zijn professionele loopbaan uit in het overlappende grensgebied tussen technologie en zorg. Het begon al met zijn doctoraatsthesis in de computerwetenschappen over stereotactische bestralingen van hersentumoren en de computersimulaties daarvan. Later deed hij aan de Vrije Universiteit Brussel verder onderzoek naar medische beeldcommunicatie, wat leidde tot de opstart van een eigen bedrijf. Ook was hij een aantal jaren crisismanager bij een fusie van ziekenhuizen, waarbij hij onder alle stakeholders een draagvlak moest zoeken voor de bouw van een nieuwe bedrijfscultuur.

Vandaag is Mattheus voorzitter van Niko en actief als bestuurder in diverse sociale ondernemingen. Zo is hij ook ondervoorzitter van de raad van bestuur van het AZ Jan Portaels in Vilvoorde. “Ik was er door de artsen gevraagd om hen te vertegenwoordigen. Niet vanuit een syndicaal standpunt, maar om mee te besturen, samen met alle stakehouders in een overlegmodel. Ik kende de ziekenhuisprocedures immers vanuit het werkveld.” Mattheus is ook bestuurder bij het UZ Antwerpen.

Vermaerke heeft dan weer een juridische en financiële achtergrond. Zo was hij jarenlang topman van de bankenfederatie Febelfin. Nu is hij bestuurder bij het Ziekenhuisnetwerk Antwerpen. “Toen de Antwerpse OCMW-ziekenhuizen begin 2000 met een gigantische financiële put van 300 miljoen euro zaten en geen allesomvattend plan hadden om daar uit te raken, werd door toenmalige schepen Monica De Coninck een werkgroep opgericht met McKinsey erbij. Ik werd gevraagd mee na te denken over het deugdelijk bestuur voor een doorstartscenario, dat uiteindelijk uitmondde in de oprichting van Ziekenhuis Netwerk Antwerpen of ZNA. Ik werd gevraagd namens de stad er de onafhankelijke bestuurder te worden. Dat is nu al meer dan twintig jaar zo.” 

Mattheus en Vermaerke kennen elkaar trouwen ook van buiten de ziekenhuiswereld. Beiden zijn ook lid van de adviesraad van De Bestuurder.

fotoduasymp
v.l.n.r. Michel Vermaerke en Rudy Mattheus

De Bestuurder: Een belangrijke taak van een raad van bestuur is de toewijzing van investeringen en financiële middelen. Hoe doe je dat in een ziekenhuis? Hoe maak je de afweging? Waar leg je de prioriteiten? De middelen zijn overal beperkt.

Vermaerke: De investeringen in infrastructuur, zowel fysiek als digitaal, nieuwe technologieën en opleiding zijn niet te onderschatten. De ziekenhuizen moeten daarom goed afwegen waar ze het verschil willen maken. Ze moeten ook ver durven vooruitdenken. Wat zijn de investeringen die ze over vijf à tien jaar willen doen? Hoe willen ze de financiering ervan rondkrijgen? Die financiering van ziekenhuizen is immers een zeer complexe aangelegenheid.  Het huidig systeem waarin ze zitten, is daarvoor niet ideaal. Er is een deel federale bevoegdheid, een deel regionale bevoegdheid en je hebt ten slotte nog een lokale component. Bovendien is geweten dat ziekenhuizen met weinig marge draaien. Kijk daarvoor maar naar de jaarlijkse Maha-studie van Belfius. Ziekenhuizen moeten dan ook  zorgvuldig plannen waar ze investeren en hoe ze dat doen en tegelijkertijd waken over hun financiële gezondheid en cashflow.

Mattheus: Alles wat je doet, moet verantwoord zijn. Vandaag moet je echter een bijzondere aandacht hebben over hoe je strategisch wil omgaan met de digitaliseringstrend waarin we zitten en die mee bepalend kan zijn voor de efficiëntie, de performantie en de kwaliteit van de dienstverlening. Een investering in de juiste AI-tools kan bijvoorbeeld een arts 70% meer tijd geven om met de patiënt bezig te zijn indien hij niet alles zelf in het systeem moet invoeren. Daarom is het belangrijk dat er in de raad van bestuur iemand weet wat de digitalisering, AI  en de cybersecurity inhouden. Anders krijg je die thema’s nooit op de agenda, terwijl het gaat om strategische items met grote investeringskosten.

MichelV

Bij investeringen moeten we de total cost of ownership bekijken. Wat kost een nieuw systeem, of gebouw en hoeveel is er nodig om het om dat twintig jaar in stand te houden? Dit alles zal keuzes vergen. Niet alleen op medisch vlak, wat doen we of doen we niet, maar ook voor wat er nodig is qua ondersteunende diensten.

We moeten ook uitmaken wat we zelf moeten doen of kunnen samenbrengen in een groter geheel. Daarom is het belangrijk dat je als ziekenhuis voldoende schaalgrootte hebt voor een bepaalde activiteit en kunt samenwerken voor andere zaken. Dat geldt ook voor de samenwerking met de niet-zorg.  Deze elementen zijn cruciaal nu er zeker minder middelen vanuit de overheid beschikbaar zijn.

We evolueren dus naar nieuwe modellen en ecosystemen, waarbij de raden van bestuur van ziekenhuizen keuzes zullen  moeten maken over wat ze zelf nog zullen doen en wat in samenwerkingen zal gebeuren, maar waarbij ze ervoor zorgen dat de patiënt dit als één (virtueel) gezondheidsheidshuis ervaart.

Hoe leg je als bestuurder verantwoording af?

Vermaerke: Verantwoording legt men af als een college van bestuurders. Eerst tegenover de aandeelhouder, in mijn geval is dat de stad Antwerpen. Uiteraard is er ook verantwoording tegenover de artsen via de medische raad, wat een zeer bijzondere invulling kent in het unieke co- governance gedachtegoed van een ziekenhuis. En ook niet te vergeten: tegenover het personeel door mee op volgen hoe het sociaal overleg verloopt in de ondernemingsraad.  Er zijn de formele kanalen, maar ook vele andere informele andere kanalen, waar men vanuit de rol als lid van een bestuurscollege mee de dialoog kan helpen voeren en het vertrouwen achterliggend kan versterken. Maar als je met derden in dialoog gaat, moet je als bestuurder er wel over waken dat je voldoende gemandateerd bent. Naar buitenuit spreekt normaal de voorzitter. Zij legt de verantwoording af. Ze moet daarvoor wel een draagvlak hebben.

2024 04 24 De Bestuurder Rudy Mattheus 011

Mattheus: Een raad van bestuur van een ziekenhuis moet veel meer zijn dan een klassieke raad van bestuur. In een ziekenhuis moet je trachten om zoveel mogelijk in consensus te werken om een draagvlak te hebben. Daarom moet de raad van bestuur de katalysator zijn voor gesprekken met onder meer de medische raad. Je moet samen door het model gaan. Maar ook de gemeenschap daarrond is een deel van het weefsel. En uiteindelijk moet de patiënt centraal staan. Dus moet je mechanismen hebben rond kwaliteit. De digitalisering kan daarbij helpen.

Hoe ga je de kwaliteit van de dienstverlening in een kliniek meten?

Mattheus: Wat is kwaliteit? Het is een evidentie dat je de best practices toepast op elk onderdeel van de zorg. Maar de processen zijn almaar complexer. Hier kan de technologie helpen. Zo kan artificiële intelligentie helpen om een diagnose te stellen. Als bestuur moet je ervoor zorgen dat die best practices toegepast kunnen worden. Maar het personeel telt ook mee. Je moet ook rekening houden met hun work/life-balance.

Vermaerke: In het klassieke bedrijfsleven komt het erop aan om het beste resultaat te behalen tegen de laagst mogelijke kosten. In een ziekenhuisomgeving ligt dat een stuk moeilijker. Daar moeten we ook rekening houden met de beleving van de patiënt en zijn omgeving. Zij spreken ook over de verpleegkundigen en over de administratieve afhandeling en over het eten dat ze in het ziekenhuis krijgen. Meten is weten, maar het is toch belangrijk te meten met geweten. Zo is de context belangrijk. Een ziekenhuis in een achtergestelde buurt kent niet dezelfde zorgprofielen als een ander ziekenhuis. Er moet ook een specifieke aandacht zijn voor bijvoorbeeld ethische consideraties. Een raad van bestuur dient voor dit alles aandacht te hebben en juiste balans te vinden in de monitoring aansturing van en met de directie en de artsen.

mver

De zorg staat bekend als een sector die matige lonen uitbetaalt. Hoe zit dat op het niveau van de bestuurders? Geldt daar een marktconforme vergoeding?

Mattheus: Ik vind dat iedereen in de zorg marktconform betaald zou moeten worden. Evident is dat niet gezien de financiële toestand bij veel ziekenhuizen. Nochtans is het bijvoorbeeld complexer om CFO te zijn van een ziekenhuis dan van een klassiek bedrijf. Om het te doen, moet je dan ook nog altijd een hart hebben voor de zorg. Dat geldt ook voor de bestuurders. Je moet ook willen bijdragen tot de maatschappij.

Vermaerke: Als je het wil doen voor de financiële vergoeding, dan begin je er beter niet aan. Wat telt, is inderdaad het hart voor de res publica. Gezondheid en gezondheidszorg gaat ons allen aan. Wanneer men een steentje kan en mag bijdragen, is dat een voorrecht. Je krijgt er bovendien inzichten die je op een andere manier rijker maken en die je kan meenemen in andere mandaten. Naar de markt kijken, is dus één zaak. Je moet ook rekening houden met het maatschappelijk karakter en daar een evenwicht in zoeken want je moet toch ook de gewenste profielen kunnen aantrekken die nodig zijn om te kunnen bijdragen aan een goed bestuur.

Auteur: Johan Van Geyte
Fotograaf: Robert Smits

2 thoughts on ““Bestuur van een ziekenhuis moet digitale technologische toekomst op de agenda hebben”

  1. Beste ,
    Ik heb jullie artikel met aandacht gelezen. Mijn naam is Christian Pauwels en ben Algemeen Directeur van het bedrijf Aexis. Aexis is in de ziekenhuis wereld bekend voor zijn toepassingen Finhosta en Hobud. Aexis heeft tevens de toepassing MAHA gemaakt voor Belfius en maakt hier jaarlijks updates voor. In het artikel praat men over investeringen en lange termijn financiële planning. In onze toepassing Hobud hebben we in samenwerking met AZ Delta een model opgemaakt welke toelaat een lang termijn financieel plan op te maken waarbij simulaties kunnen uitgevoerd worden mbt financeringen nodig voor investering , en simulaties op het effect van de P&L als men een investering wel of niet uitvoert. Ik dacht dat misschien jullie belangstelling kan wekken mbt digitalisering van de finance afdeling binnen hospitalen , waar naar onze mening nog veel verbetering kan gebracht worden.

  2. Proficiat Michel & Rudy met jullie prachtig artikel.

    Vanuit IM-Nexus.ai zijn wij het volledig eens dat ziekenhuisbesturen digitale transformatie en technologische innovaties hoog op de agenda moeten zetten. Zoals het artikel aangeeft, zal het inzetten op digitale technologieën cruciaal zijn om de toenemende zorgbehoeften en personeelsschaarste in de toekomst het hoofd te kunnen bieden.

    Artificiële intelligentie (AI), als onderdeel van die digitale transformatie, biedt enorme kansen voor de zorgsector om efficiëntie, prestaties en kwaliteit van dienstverlening te verbeteren. AI-toepassingen kunnen artsen en verpleegkundigen ondersteunen bij diagnose, monitoring en administratieve taken, zodat ze meer tijd kunnen besteden aan directe patiëntenzorg. Tegelijk kan AI ingezet worden om patiënten op afstand op te volgen en gepersonaliseerde zorg te leveren.

    Om de digitale transformatie succesvol door te voeren is het inderdaad belangrijk dat ziekenhuisbesturen expertise aan boord halen rond digitalisering, AI en cybersecurity. IM-Nexus.ai kan hierin een belangrijke rol spelen. Wij bieden zowel strategische ondersteuning aan ziekenhuizen als gerichte AI-opleidingen voor het management en interimmanagers die in de zorgsector actief zijn. Op die manier willen we ziekenhuizen de tools en kennis aanreiken om zich voor te bereiden op een digitale, technologische toekomst.

    De zorgsector heeft nood aan visionair leiderschap dat durft te innoveren en te investeren in de juiste technologieën, vaardigheden en samenwerkingsverbanden om ook op lange termijn kwaliteitsvolle en betaalbare zorg te blijven garanderen. IM-Nexus.ai is klaar om die transformatie mee te begeleiden.

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deel dit artikel met je netwerk

Abonneer je en krijg:

Nieuwsbrief

Krijg een melding bij nieuwe publicaties

Kom naar Books & Boards op 12/5

De Bestuurder en Lannoo Campus lanceren een unieke samenwerking. Met een tweejaarlijks event brengen we auteurs en bestuurders samen om over actuele uitdagingen en strategische topics te reflecteren.

Sprekers:

  • Yves van Durme
  • Rachid Et-Taïbi
  • Pieter Bourgeois
  • Ann Claes

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

En blijf in real time op de hoogte!

Meer dan 5000+ professionals schreven zich reeds in