Event: Books & Boards (4de editie) op 21/06 • Schrijf je hier in

Search

Nieuw: Book & Boards Event op 12/05
Bekijk de sprekers

Event: Books & Boards (4de editie) op 21/06 • Schrijf je hier in
Search
Close this search box.

“Voer de onderhandelingen met de artsen op Vlaams niveau”

“We zouden op Vlaams niveau afspraken moeten kunnen maken over de afdrachten van de artsen aan het ziekenhuis. Nu gebeurt dat ziekenhuis per ziekenhuis, waardoor we met hen vaak in een wij-zij-tegenstelling blijven hangen en dat werkt negatief op de besluitvorming”, zegt Ingrid Lieten, die zich ook voorstander toont van het opnemen van de artsen uit het eigen ziekenhuis in de raad van bestuur.

Lieten geeft voor De Bestuurder alvast een voorsmaakje van haar keynotye op 30 mei als gastspreker op het symposium “Hoe ziekenhuizen future-proof maken vanuit de bestuurskamer?

Gewezen Vlaams minister Lieten is voorzitter van de raad van bestuur van het Jessa-ziekenhuis in Hasselt. Dat telt, verspreid over vier campussen, 981 erkende bedden en 280 dagplaatsen. Het zit in de top vijf van niet-universitaire ziekenhuizen in Vlaanderen. Met meer dan 360 artsen en 3.130 werknemers is het ook een van de grootste werkgevers van Limburg.

Daarnaast is Lieten algemeen directeur bij Verso-Net, dat de intersectorale belangen van organisaties uit de non-profitsector verdedigt. Op die manier heeft ze ook een helikopterkijk op de sector.

Lieten toont zich voorstander van het opnemen van de artsen uit het eigen ziekenhuis in de raad van bestuur. “Zij kennen de polsslag van de organisatie. Hun inbreng biedt een echte meerwaarde. Waarom in de wet dan niet de mogelijkheid voorzien om te kiezen voor een tweede model van rechtstreekse deelname in de raad van bestuur? De vraag is wie hen dan gaat vertegenwoordigen. Zijn dat leden van de medische raad of worden aparte verkiezingen gehouden om een afgevaardigde van het artsenkorps aan te duiden? Het is in elk geval belangrijk dat het artsen van het eigen ziekenhuis zijn en zij een mandaat hebben om namens hun groep te kunnen spreken in het belang van het ziekenhuis.”

Verso 100 edited scaled
“Als je een mandaat in een ziekenhuis wil opnemen, vergt dat een heel engagement. “

De Bestuurder: Vreest u niet voor het importeren van belangenconflicten als u artsen uit het eigen ziekenhuis zou opnemen in de raad van bestuur?

Ingrid Lieten: Neen. Als de artsen een mandaat hebben, zitten ze er niet om hun persoonlijke belangen te verdedigen, maar spreken ze namens een groep. Mocht er in een aantal beslissingen toch een mogelijk belangenconflict zijn, dan kunnen we dat opvangen met procedures. Zo zou een neuroloog bijvoorbeeld de vergadering kunnen verlaten als het over zijn afdeling gaat.

Nu zitten we nog met een wettelijk systeem waarin niemand tevreden is. Als de raad van bestuur een beslissing wil nemen die de artsen raakt, moet hij eerst het advies van de medische raad vragen. Het advies is meestal niet een simpel “ja” of “nee”, maar een voorwaardelijk advies. Daar moet de raad van bestuur dan  mee aan de slag. Daarbij komt dat de adviezen meestal door juristen worden geschreven. Ik ben absoluut niet voor de juridisering van onze besturen. Dat leidt er toe dat iedereen vooral bezig is met zijn rol juridisch in te dekken in plaats van prioriteit te geven aan de strategie en beheer van het ziekenhuis.

Het model dat we vandaag hebben, is dan ook geen co-governance. De artsen hebben via de medische raad adviesrecht over beslissingen van de raad van bestuur, zonder dat ze er zelf zitting in hebben en zonder dat er een rechtstreekse dialoog is. Dat is niet alleen tijdrovend, maar voor mij ook niet efficiënt en effectief. Bij echte co-governance moet je collectief beslissingen nemen en er collectief de verantwoordelijkheid voor dragen. Je zoekt  naar een consensus in wederzijds respect en vertrouwen in het belang van het gehele ziekenhuis. Nu houdt het wettelijk model een wij-zij-denken in stand..

In een aantal ziekenhuizen wordt niettemin al geëxperimenteerd met vormen van medebestuur. Ik ben benieuwd hoe die geëvalueerd zullen worden. Zelf hebben we een aantal comités waar bestuur, directie en artsen thematisch overleggen. Dat vraagt veel inspanningen van iedereen. Ook artsen moeten hier veel energie insteken.

Hoe zou u die co-governance willen verbeteren?

Je zou de financiële onderhandelingen tussen artsen en ziekenhuizen centraal kunnen voeren in plaats van per ziekenhuis Een soort van interprofessioneel akkoord dus op Vlaams niveau. Dan kan je dit nog als basis nemen om daar als ziekenhuis van af te wijken in functie van specifieke noden. Bovendien zou dat duidelijker zijn voor artsen die in meerdere ziekenhuizen actief zijn en de netwerkvorming tussen de ziekenhuizen faciliteren. Het zou ook veel negatieve energie wegnemen. Nu worden de gesprekken ziekenhuis per ziekenhuis gevoerd en dat leidt  tot polarisering met frustraties aan beide zijden, want het gaat altijd over geld, “te veel of te weinig”.

Als u de artsen mee aan tafel van de raad van bestuur zet, moet u dan ook geen plaats geven aan de andere stakeholders van het ziekenhuis zoals de verpleging en de patiënten?

De verpleegkundigen  en andere loontrekkende medewerkers worden al vertegenwoordigd in de ondernemingsraad. Dat is een model dat zeer goed werkt. En voor patiënten ben ik voorstander van een ander systeem van inspraak, want kan één patiënt namens alle andere patiënten spreken? Ik geef de voorkeur aan kwalitatieve bevragingen en aan focuspannels, waarin ze hun mening kunnen geven over de manier waarop ze in het ziekenhuis zijn behandeld en ze de kwaliteit van de dienstverlening kunnen beoordelen. Zij hoeven niet betrokken te worden bij discussies over de financiering en beheer van een ziekenhuis.

Het ziekenhuislandschap is divers. Er zijn openbare ziekenhuizen, private ziekenhuizen en ziekenhuizen met een privaat-publieke samenwerking. Ziet u verschillen tussen de diverse beheersvormen?

Niet echt. De essentie is: hoe kan je een ziekenhuis zo goed mogelijk besturen. Het komt er in alle gevallen op aan om in uw raad van bestuur een goede mix qua competenties te hebben. Het beheer van een ziekenhuis is immers een complexe materie. Er worden strategische beslissingen genomen, maar ook beslissingen over personeel, ICT, financiën en juridische zaken.

Als je een mandaat in een ziekenhuis wil opnemen, vergt dat een heel engagement. Dan moet je je verdiepen in al die zaken. Je neemt ook je verantwoordelijkheid in het algemeen belang en niet in een persoonlijk belang.

Er is ook veel eten en drinken qua thema’s in een raad van bestuur van een ziekenhuis. Iedereen kan er zijn inbreng hebben. Er zijn medische thema’s, maar ook financiële en personeelsmateries. Geen enkele raad van bestuur is dezelfde.

Verso 106 edited scaled
“Als voorzitter vind ik het ook  heel belangrijk dat de dialoog functioneel en rationeel blijft, niet persoonlijk en intentioneel.”

Bij een openbaar ziekenhuis ben je natuurlijk deels afhankelijk van de bestuurders die door de gemeenteraad worden aangeduid. Heb je aanvullende competenties nodig, dan kan je die zoeken bij de onafhankelijke bestuurders. Hiervoor kan je procedures opzetten.

Zijn er voldoende mogelijkheden voor bestuurders om zich bij te scholen?

Die zijn er inderdaad. We moedigen onze bestuurders ook aan om die te volgen. Velen doen dat ook.

Voor nieuwe bestuurders hebben we ook een onthaalprogramma, waarin we hen bijpraten over de strategie, de diverse overlegorganen en het netwerk waarin we opereren.

Het klassieke bedrijfsleven probeert zijn raden van bestuur diverser te maken. Lukt dat in de ziekenhuissector?

In publieke ziekenhuizen is de raad vooral een weerspiegeling van de samenstelling van de gemeenteraad. Dat zijn mensen die de maatschappij vertegenwoordigen. De keuze is dus democratisch bepaald.

Zijn er comités in de raad?

Jessa heeft een financieel comité, een auditcomité en een HR-comité. Daarnaast hebben we nog ad hoc-comités zoals voor de bouw van ons nieuw ziekenhuis. Dat vergt een investering van meer dan 500 miljoen euro. Maar door de gewijzigde reglementering krijgen we vooraf geen kapitaalsubsidies meer. De subsidies van de Vlaamse overheid  worden na de opening over 40 jaar uitbetaald, wat betekent dat we alles moeten prefinancieren. Voor bestuurders is dit een zware verantwoordelijkheid. Je bent bezig met bouwtechnische zaken, financiële zaken, risicoanalyses,…

Maakt de raad van bestuur tijd voor thema’s, die buiten de klassieke vergaderagenda vallen?

We hebben een jaarplanning waarin we een aantal thema’s bespreken. Ze kunnen ook door de directie of door bestuurders op de agenda geplaatst worden.

We hebben ook een strategisch plan, dat we elk jaar opnieuw vastnemen om te zien waar we staan en hoe we dat in jaarplannen en strategische projecten kunnen omzetten. De directie geeft dan toelichting op de raad over hoever ze daarmee staan.

We blijven ook avonden organiseren waarin we met de raad van bestuur, medische raad en directie van gedachten wisselen over een aantal thema’s. Daarop worden geen beslissingen genomen, maar deze dialoog is zeer zinvol en richtinggevend.

Hoe doet u aan conflictbeheersing?

Op dat vlak zouden we nog meer moeten werken aan meer empathie voor elkaar in al de overlegorganen. Bij moeilijke formele besprekingen trekt iedereen zich vaak terug in zijn persoonlijke stelling. Het is nodig dat we meer aandacht krijgen voor de standpunten van anderen. Als voorzitter vind ik het ook  heel belangrijk dat de dialoog functioneel en rationeel blijft, niet persoonlijk en intentioneel. Een ziekenhuis besturen, is heel complex met vele stakeholders, veel verschillende belangen en complexe governance. We moeten daarom blijven investeren in dialoog.

Auteur: Johan Van Geyte

Schrijf je hier in en kom op 30 mei naar het symposium: “Hoe ziekenhuizen future-proof maken vanuit de bestuurskamer?

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deel dit artikel met je netwerk

Abonneer je en krijg:

Nieuwsbrief

Krijg een melding bij nieuwe publicaties

Kom naar Books & Boards op 12/5

De Bestuurder en Lannoo Campus lanceren een unieke samenwerking. Met een tweejaarlijks event brengen we auteurs en bestuurders samen om over actuele uitdagingen en strategische topics te reflecteren.

Sprekers:

  • Yves van Durme
  • Rachid Et-Taïbi
  • Pieter Bourgeois
  • Ann Claes

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

En blijf in real time op de hoogte!

Meer dan 5000+ professionals schreven zich reeds in